درمان ترامپ‌ به سبک ایران!

همشهری آنلاین: ترامپ که با نوعی خودشیفتگی افراطی روبروست، در جریان شکست در جنگ با ایران دچار ضربات زیادی شده است.

۱- هشدار روان‌شناسان درباره خودشیفتگی ترامپ: سال‌ها پیش از آنکه دونالد ترامپ در کاخ سفید به قدرت برسد، شماری از روان‌شناسان و کارشناسان سلامت روان درباره ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری او هشدار داده بودند؛ هشدارهایی که بر خودبزرگ‌بینی، نیاز افراطی به تحسین، پرخاشگری و دشواری در پذیرش انتقاد متمرکز بود. جان گارتنر، روان‌شناس آمریکایی، ترامپ را با تعابیری تند توصیف کرده و از نشانه‌هایی سخن گفته بود که به اعتقاد او با مفهوم خودشیفتگی بدخیم همخوانی داشت. جولی فاترل نیز در اظهاراتی در روزنامه نیویورک دیلی‌نیوز، درباره پیامدهای خودشیفتگی بر رفتار ترامپ هشدار داده بود.

۲- نامه اساتید دانشگاه به اوباما درباره وضعیت روانی ترامپ: نگرانی درباره ویژگی‌های رفتاری ترامپ تنها به اظهارنظرهای روان‌شناسان محدود نبود. در نوامبر ۲۰۱۶ هم سه استاد و متخصص روان‌پزشکی و سلامت روان در نامه‌ای به باراک اوباما، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، خواستار ارزیابی پزشکی و عصب‌روان‌پزشکی دونالد ترامپ شدند؛ نامه‌ای که در دسامبر همان سال در رسانه‌های آمریکایی بازتاب یافت. نویسندگان نامه با اشاره به ویژگی‌هایی مانند خودبزرگ‌بینی، تکانشگری، حساسیت شدید به انتقاد و آنچه ناتوانی ظاهری در تفکیک خیال از واقعیت توصیف کرده بودند، نسبت به صلاحیت رفتاری ترامپ برای پذیرش مسئولیت‌های سنگین ریاست‌جمهوری ابراز نگرانی کردند. آنان پیشنهاد دادند که پیش از آغاز ریاست‌جمهوری، ارزیابی پزشکی و عصب‌روان‌پزشکی او به‌وسیله گروهی بی‌طرف انجام شود.

۳- جنگ ایران، آئینه محدودیت اراده ترامپ: ترامپ بارها از قدرت نظامی آمریکا سخن گفته و در مقاطع مختلف جنگ نیز از پیروزی و نزدیک بودن پایان عملیات حرف زده است. بااین‌حال، تحلیل منتشرشده در نشریه آمریکایی فارن پالیسی در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، تصویری متفاوت از نتیجه راهبردی جنگ ارائه کرد. این نشریه نوشت آمریکا در دستیابی به بسیاری از اهداف اصلی خود ناکام مانده و در شاخص‌هایی از جمله توان ایران برای اعمال قدرت منطقه‌ای، وضعیت حکومت ایران و سرنوشت برنامه هسته‌ای، نتیجه جنگ با انتظارات اولیه واشنگتن فاصله داشته است. گریگوری برو، تحلیلگر ارشد گروه اوراسیا، در گفت‌وگو با این نشریه درباره اهداف اولیه آمریکا گفت: غیرقابل انکار است که آمریکا در اهداف راهبردی اصلی خود شکست خورده است. حالا برخی گفته‌اند که شاید شکست در جنگ ایران بتواند ترامپ را قانه به کنار گذاشتن خودشیفتگی افراطی کند.

۴- درماندگی در بن‌بست جنگ: یکی از نشانه‌های دشواری واشنگتن در پایان دادن به جنگ، شکاف میان ادبیات ترامپ و واقعیت‌های میدانی جنگ است. لارا روزن، خبرنگار حوزه سیاست خارجی آمریکا، در گزارش‌های خود به دشواری‌های دولت ترامپ در یافتن راهی برای خروج از بن‌بست اشاره کرده است. روزن در گزارشی نوشت: به نظر می‌رسد ترامپ گرفتار شده است.

۵- ترامپ درمانده در برابر ایران: یکی از مشاوران ترامپ گفته است که او عادت داشت انگشتانش را به هم بزند و دیگران، از جمهوری‌خواهان گرفته تا رهبران جهان، از خواسته‌هایش پیروی کنند؛ اما اکنون با ایران روبه‌روست که حاضر نیست صرفاً با اشاره او از مواضع خود عقب‌نشینی کند. در واقع ترامپ در عرصه داخلی، با تکیه بر نفوذ حزبی و جایگاه ریاست‌جمهوری، بارها کوشیده است مخالفان را وادار به همراهی کند، اما در عرصه بین‌المللی ترامپ با ایران روبروست که حاضر به تسلیم شدن نیست و به گفته برخی کارشناسان، ایران نماد نافرمانی راهبردی در برابر ترامپ است.

۶- ایران و شکستن تصویر شکست‌ناپذیری ترامپ: ایران توانسته است تصویر شکست‌ناپذیری ترامپ را به چالش بکشد و نشان دهد که برتری نظامی و اقتصادی آمریکا الزاماً به پیروزی سیاسی فوری منجر نمی‌شود. توانایی ایران در برابر آمریکا را باید در تفاوت میان برتری نظامی و پیروزی راهبردی جست‌وجو کرد. اگرچه واشنگتن از نظر قدرت هوایی، فناوری نظامی و منابع مالی دست بالا را دارد؛ اما این برتری نتوانسته باعث تسلیم ایران شود. تحلیل اندیشکده کارنگی در آوریل ۲۰۲۶ اشاره کرده است که آمریکا و تل آویو توانسته‌اند به ایران ضربه بزنند، اما نتوانستند تهران را به تسلیم وادار کنند یا تمام ظرفیت موشکی و پهپادی آن را از بین ببرند.

۷- مصادیق ناکامی آمریکا در جنگ با ایران: ناکامی یک کشور در جنگ را نمی‌توان فقط با شمار حملات یا خسارت‌های واردشده به طرف مقابل سنجید. معیار مهم‌تر، مقایسه اهداف اولیه با نتیجه نهایی است. در مورد جنگ آمریکا با ایران، چند محور در گزارش‌ها و تحلیل‌های منتشرشده برجسته شده‌اند. مرکز استیمسون در تحلیلی در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶، این فرض را که یک کارزار هوایی به‌تنهایی می‌تواند ایران را به تسلیم بی‌قیدوشرط وادار کند، بی نتیجه دانست. نویسندگان استدلال کردند که اتکای صرف به قدرت هوایی برای دستیابی به چنین نتیجه‌ای، از ابتدا با محدودیت‌های جدی روبه‌رو بوده است. مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا هم در تحلیل ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶ نوشت که عملیات نظامی، ذخایر مهمات پدافندی آمریکا را کاهش داده است. این مرکز در برآورد خود، ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت را کمتر از هزار فروند و ذخایر تاد را حدود ۲۵۰ فروند اعلام کرد و هشدار داد که کاهش ذخایر می‌تواند توان آمادگی برای درگیری‌های آتی را تحت فشار قرار دهد.

۸- کارشناسان درباره شکست راهبردی آمریکا چه می‌گویند؟ در حوزه آمادگی نظامی مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا هشدار داده است که مصرف گسترده مهمات پدافندی در جنگ، ذخایر رهگیرها را کاهش داده و می‌تواند برای آمادگی نظامی آینده آمریکا هزینه‌ساز باشد. این مرکز همچنین تأکید کرده که گزینه‌های جایگزین برای مقابله با برخی تهدیدهای موشک بالستیک محدودند و در این شرایط آمریکا انتخاب زیادی در برابر توان نظامی و موشکی ایران ندارد.